Tin học – người bạn của nhạc sĩ
31/07/2008

Nếu bạn là một nhạc sĩ, chắc hẳn bạn đã biết rằng sáng tác âm nhạc là một công việc đòi hỏi nhiều kiên nhẫn và sáng tạo. Không kể công đoạn hình thành các nốt nhạc trong tâm thức, thời gian để ghi lại những nốt nhạc đó lên giấy cũng là một vấn đề không nhỏ đối với những người chưa quen với công việc này, trong đó có tôi.


Bắt đầu theo sở thích sáng tác nhạc piano từ những năm cấp 3, giờ tôi đã tự viết cho mình một vài bản nhạc để cùng chia sẻ với bạn bè. Tôi sớm nhận thức được rằng, để có thể sáng tác, điều cần nhất là năng khiếu bẩm sinh, chứ không phải kiến thức âm nhạc. Trong thực tế, đã có nhiều tác phẩm âm nhạc nổi tiếng được sáng tác bởi những "nhạc sĩ khờ", thậm chí có những người không biết đến một nốt nhạc! Kinh nghiệm cho thấy, kiến thức về nhạc lí giúp tôi nhiều hơn trong việc ghi chép lại các sáng tác của mình. Dù khởi đầu trắng tay, nhưng bằng việc tự học hỏi qua sách vở, mạng Internet và qua các tác phẩm âm nhạc, tôi cũng tích lũy được một vốn kiến thức kha khá về nhạc lí, chuẩn bị sẵn sàng cho sự ra đời của các tác phẩm mang tên mình.

Khi nói đến công việc sáng tác nhạc, có lẽ ai cũng tưởng tượng ra một người nhạc sĩ bên cạnh cây đàn cùng với một xấp giấy trắng đã kẻ sẵn những dòng nhạc thẳng tắp được ghi chi chít những nốt nhạc bằng mực đen. Thật ra, điều đó chỉ đúng ở những thế kỉ trước, khi người nhạc sĩ chưa biết đến công nghệ thông tin như một công cụ phục vụ đắc lực cho việc sáng tác nghệ thuật. Giờ đây, với sự giúp đỡ từ phần mềm Guitar Pro 5, công việc kí âm trở nên đơn giản và nhanh chóng hơn bao giờ hết.

Để download phiên bản dùng thử 15 ngày, các bạn click vào đường link sau:

http://www.guitar-pro.com/download.php?idfile=gp52_demo

Sau khi hoàn thành việc download, các bạn chạy file GP5DEMO.exe và click next liên tục để hoàn tất quá trình cài đặt. Để chạy chương trình, các bạn click đúp vào biểu tượng Guitar Pro 5 ở màn hình nền, hoặc vào Start > All Programs > Guitar Pro 5 > Guitar Pro 5.

Một vài nét ban đầu

Ấn tượng ban đầu của bạn về phần mềm sẽ là một giao diện hết sức bắt mắt và thân thiện. Chương trình cung cấp cho bạn một bộ thanh công cụ hầu như đầy đủ các chức năng từ cơ bản đến nâng cao, và 90% thời gian bạn sẽ làm việc với thanh công cụ này. Vì vậy, để làm việc với chương trình, trước tiên bạn cần làm quen với thanh công cụ.

Để tạo một bản nhạc mới, bạn hãy click biểu tượng , hoặc vào menu File > New. Sau đó, trên màn hình sẽ xuất hiện cửa sổ Score Information cho phép bạn điền thông tin về tên bản nhạc, tên tác giả, Album….

Sau khi đã điền đầy đủ, bạn click OK, và trên màn hình bây giờ sẽ là một bản nhạc còn trống như hình sau:

Để mở một bản nhạc sẵn có, bạn click vào biểu tượng hoặc vào menu File, chọn Open. Sau đó, trên màn hình sẽ xuất hiện cửa sổ Open. Các định dạng mà phần mềm guitar pro chấp nhận là .gp3, .gp4, .gp5, .gtp, .mid, .tab, .txt, .xml, .ptb và .tef

Bạn chọn một bản nhạc sẵn có rồi click Open.

Trong khi biên tập bản nhạc, nếu bạn cần bổ sung thông tin về tên tác giả, album… thì hãy click vào biểu tượng , hoặc vào menu File, chọn Score Information.

Để lưu lại một bản nhạc vào ổ cứng, bạn hãy click biểu tượng .

Nếu nhà bạn có máy in, và bạn muốn in tác phẩm của mình lên giấy cho mọi người cùng thưởng thức, hãy click vào hoặc vào menu File, chọn Print, rồi bấm OK để bắt đầu in.

Phần mềm Guitar Pro có một chức năng rất hay là xuất bản nhạc dưới định dạng PDF. Để thực hiện điều này, bạn hãy vào menu File, chọn Export, rồi chọn PDF. Trong mục Export còn có những định dạng khác như midi, wav, ASCII…

Ngoài ra, thanh công cụ còn có các chức năng để biên tập bản nhạc như chọn nhạc cụ, chỉnh độ ngân, chỉnh nhịp độ, cường độ của âm… và còn có một bộ bàn phím piano, guitar ảo để công việc kí âm được thuận tiện hơn.

Biên tập bản nhạc dễ dàng

Guitarpro 5 cung cấp cho bạn một giao diện tương đối đơn giản, và công việc làm quen trở nên thật dễ dàng đối với người có một chút kiến thức về âm nhạc. Để thuận tiện cho công việc kí âm, Guitar Pro 5 cung cấp cho bạn 2 chế độ hiển thị bản nhạc: Bản nhạc thông thường (Gồm 5 dòng kẻ và dấu khóa) và bản nhạc guitar (Gồm 6 dòng kẻ tượng trưng cho 6 dây đàn). Nếu muốn chương trình chỉ hiển thị bản nhạc thông thường, bạn có thể chọn menu View > Hide Tablature, còn nếu muốn chỉ hiển thị bản nhạc guitar, bạn chọn Hide Standard Notation. Bạn cũng có thể bỏ chọn cả 2 để chương trình hiển thị bản nhạc bằng cả 2 chế độ. Nếu bạn ko phải là một tay guitar lão luyện, tôi khuyên bạn nên chọn chế độ hiển thị bình thường.

Để kí âm ở chế độ bình thường, bạn chỉ cần thực hiện 2 bước rất đơn giản:

- Bước 1: Chọn độ ngân của nốt trong menu

- Bước 2: bạn chỉnh con trỏ về dòng nhạc tương ứng với cao độ mà bạn muốn, rồi bấm một phím số bất kì, hoặc có thể click chuột trái vào nốt đó trên bàn phím piano, guitar ảo. VD: nếu bạn muốn gõ một nốt son có độ ngân là một nốt tròn, bạn click chọn kí hiệu nốt tròn như sau , rồi sau đó đưa con trỏ lên dòng kẻ thứ 2 từ dưới lên, bấm phím 1.

Kết quả là: .

Một cách khác để gõ nốt son, đó là click vào vị trí của nốt son trên bàn phím piano hoặc guitar ảo, như trong hình sau đây:

Phần mềm có một chức năng đặc biệt mà nhiều phần mềm không có, đó là Let ring. Chức năng này khi được kích hoạt ở một nốt nhạc sẽ làm nốt nhạc đó ngân đến hết độ dài của nó, hoặc đến khi gặp dấu lặng. Để kích hoạt chức năng này cho một nốt nhạc, bạn chọn nốt nhạc đó rồi bấm phím I, hoặc chọn menu Effects > Let ring. Bạn cũng có thể kích hoạt Let ring cho tất cả các nốt nhạc trong bản nhạc bằng cách chọn menu Tools > Let Ring Options, trong mục Strings to be affected đánh dấu tất cả các dây từ 1 đến 6, rồi chọn OK.

Đây là một đoạn nhạc được trình bày bởi phần mềm Guitar Pro 5:

Thưởng thức bản nhạc của chính mình

Công việc còn lại của bạn sau khi kí âm xong chính là thưởng thức bản nhạc mà chính mình vừa tạo ra. Nếu bạn muốn phần mềm thể hiện bản nhạc của bạn bằng nhạc cụ là guitar thì bạn chỉ việc bấm chọn nút Play có hình mũi tên màu xanh , bởi nhạc cụ mặc định của phần mềm là guitar. Còn nếu bạn muốn chơi nhạc của mình bằng các nhạc cụ khác thì bạn click chuột vào thanh Instrument ở phía dưới bản nhạc , rồi chọn nhạc cụ mà mình ưa thích.

Âm thanh thực thụ - Realistic Sound Engine

Nếu nhạc cụ bạn chọn là guitar, phần mềm sẽ cung cấp cho bạn một kho âm thanh guitar được thu âm sẵn, có tác dụng thể hiện bản nhạc của bạn với âm thanh của những cây đàn guitar thực thụ! Để kích hoạt chức năng này, bạn bấm chọn nút RSE (Realistic Sound Engine) .

*Xin lưu ý: Phiên bản Demo của phần mềm không đi kèm với chức năng RSE. Muốn có chức năng này, bạn hãy mua bản Full có trị giá .

Sau đây là một vài ví dụ về những gì mà chức năng RSE có thể thực hiện:

Rock sample

En Partant De Sol

Berceuse Pour Carla

Mời các bạn thưởng thức một số bản nhạc tiêu biểu được tạo ra bởi phần mềm Guitar Pro 5:

En Partant De Sol

Dimanche Matin Soleil

Photo-Souvenir

Revario

Berceuse Pour Carla

Recuerdos De La Alhambra

Romance (Jeux interdits)

Folk Song

Chúc bạn vui vẻ với phần mềm Guitar Pro 5!

Bùi Vũ Hoàng, HS lớp 12B1, THPT Phan Đình Phùng, Hà Nội

buivuhoang15@gmail.com
URL của bài viết này::http://www.vnschool.net/modules.php?name=News&file=article&sid=2370